2007 – 2011 YILLARI ARASINDA İLGİLİ BANKALARDAN KREDİ ÇEKENLER 3 KATA KADAR TAZMİNAT ALABİLİYOR.

İlgili bankalara kötü haber

Kartel Nedir ve Kimler Oluşturmuştur ?

Kartel; rekabeti sınırlayıcı anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim, durumun kötüye kullanılması halinde verilecek para cezalarına ilişkin Yönetmelik’in 3. maddesi “ç” bendi hükmüne göre; Kartel, fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket konularında rakipler arasında gerçekleşen rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylemleri ifade eder.

Rekabet Kurulu 08.03.2013 tarihinde  aşağıda yer alan 12 bankanın 21.08.2007 ve 22.09.2011 tarihleri arasında; mevduat, kredi, kredi kartı konularında birlikte fiyat tespit etmek amacıyla “kartel oluşturduğu” tespit edilmiştir.

  1. Akbank T.A.Ş. (AKBANK),
  2. Denizbank A.Ş. (DENİZBANK),
  3. Finans Bank A.Ş. (FİNANSBANK),
  4. HSBC Bank A.Ş. (HSBC),
  5. ING Bank A.Ş.(ING),
  6. Türk Ekonomi Bankası A.Ş. (TEB),
  7. Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (GARANTİ), (Garanti Ödeme Sistemleri A.Ş.(GÖSAŞ) ve Garanti Konut Finansmanı Danışmanlık A.Ş. (GKFD) )
  8. Türkiye Halk Bankası A.Ş. (HALKBANK),
  9. Türkiye İş Bankası A.Ş. (İŞ BANKASI),
  10. Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. (VAKIFBANK),
  11. Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. (YKB)
  12. C. Ziraat Bankası A.Ş.(ZİRAAT)

               Bu 12 banka 21.08.2007 ve 22.09.2011 tarihleri arasında kartel oluşturarak (kendi aralarında anlaşarak) faiz oranlarını suni olarak arttırmışlardır. Bu tarihler arasında yukarıda belitilen bankalardan çekilen krediler aşağıda açıklanmaya çalışıldığı üzere ilgili mevzuat gereği üç kata kadar fazla ödenmiş bedelin geri tazmini söz konusu olabilmektedir.

3 Kata Kadar Tazminat Nasıl Alınabilecek ?

         Yukarıda yer alan 12 banka ilgili tarih aralığında kendi aralarında kartel faizi oluşturarak serbest piyasayada ki dengeleri bozmuş ve Rekabet hukukuna aykırı davrandıkları tespit olunduğundan; 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 57. Maddesinde Tazminat Hakkını düzenlemekte olup, aynı kanunun 58. Maddesinin son fıkrasındaki

“Ortaya çıkan zarar, tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa, hâkim, zarar görenlerin talebi üzerine, uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan kârların üç katı oranında tazminata hükmedebilir.  hükmüne göre de, kredi çeken taraf bu tarihlerde yukarıda yer alan bankalardan konut, ihtiyaç veya taşıt kredisi almış olduğu ve  normalde (serbest piyasa faizi) faiz oranını daha düşük ödenmesi  gerekirken kartel faiziyle birlikte daha fazla faiz ödeyip zarara uğramış olması mümkün olabilmektedir.  Bu konunun anlaşılması için ilgili banka ile kredi çeken taraf arasındaki sözleşmenin incelenmesi gerekir.

                Örneklendirmek gerekirse;

        Rekabet Kurulu’ nun (13-13/198-100 karar sayılı, 08.03.2013 tarihli) gerekçeli kararında yer alan Belge-6 değerlendirmesi bölümündeki Tablo 16 da yaptığı tespitler şu şekildedir;

Kartel faizi hesapları

                Buna göre;

  • Konut kredilerinde 15 baz puanlık (0,15),
  • İhtiyaç kredilerinde 10 baz puanlık (0,10),
  • Taşıt kredilerinde 5-20 baz puan arasında (0,5-0,20) bir kartel uzlaşması (ortak faiz artırımı) söz konusudur.

         Örneğin; 100.000 TL 48 ay vadeli taşıt kredisi çekilmesinde, kartel faizinin 1.10 olduğunu serbest piyasa faizinin de %1.0 olduğunu düşünürsek, kredi çekenin (serbest piyasa faiziyle hesaplandığında) 132.132 TL ödemesi gerekirken, kartel faizi %1.10 olarak hesaplandığında 135.640 TL ödenmiş olduğu düşünülür. Kartel faizinin kredi çekene zararı 3.508TL’dir. Kredi çeken dava yolu ile bu miktarın 3 katını talep edeceğinizden 10.524TL tazminata kadar geri alması mümkündür.

            Yine başka bir örnek olarak; 800.000 TL 120 ay vadeli konut kredisi çekiminde, kartel faizinin 1.15 olduğunu serbest piyasa faizinin de %1.0 olduğunu düşünürsek, kredi çekenin (serbest piyasa faiziyle hesaplandığında) 1.377.321 TL ödemesi gerekirken, kartel faizi %1.15 olarak hesaplandığında 1.479.035 TL ödüyor olacaktır. Kartel faizinin kredi çekene zararı 101.714 TL’ dir. Siz dava yolu ile bu miktarın 3 katını talep edeceğinizden 305.142TL tazminata kadar geri alınması mümkündür.

            Yukarıda örnek olarak verilen bedeller elbette ki kredi çekenin kredi tutarının hesabında farklılık gösterecektir. İlgili mahkeme gerektiğinde konu ile ilgili bilirkişi atayarak konuyu teknik açıdan inceleterek kesin rakamlara ulaşacaktır.

Tazminatı Kimler İsteyebilir ve Zamanaşımı Süresi Nedir?

         Tüketiciler, Tacirler ve Kamu Kurumları (özellikle kamu mevduatları bakımından) 21.08.2007 – 22.09.2011 tarihleri arasında yukarıda belirtilen işlemleri yapmışlar ise bu tazminata hak kazanırlar.

          Zamanaşımı sözleşme tarihinden (mevduatı yatırdığınız, krediyi çektiğiniz veya kredi kartını kullandığınız tarihten) itibaren başlatılsa dahi 21.08.2007 tarihinde çekilmiş olan krediler veya açılan mevduat hesapları için zamanaşımı 21.08.2017 (10 yıllık zamanaşımı) tarihinde dolacak demektir.

         10 yıllık zamanaşımı süresini geçirmeden kartel faizine ilişkin fazla tutarların 3 katına kadar iade alma imkanı bulunmaktadır.

Av. Murat Serkan Atlı

www.atli.av.tr / info@atli.av.tr